• Homepage
  • O bibliotece
  • AUTORSKI PROGRAM DZIAŁANIA POWIATOWEJ I MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W OLKUSZU NA LATA 2026-2029

AUTORSKI PROGRAM DZIAŁANIA POWIATOWEJ I MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W OLKUSZU NA LATA 2026-2029 - opracowany przez Beatę Szandor

Jestem absolwentką Bibliotekoznawstwa i Informacji naukowo-technicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Od 29 lat jestem związana zawodowo z olkuską Biblioteką. Przez prawie 30 lat pracy w PiMBP w Olkuszu, zdobyłam doświadczenie pracując w różnych działach oraz na różnych stanowiskach. Pracowałam w Dziale Gromadzenia i Opracowania Zbiorów w filii bibliotecznej, pełniłam funkcję instruktora powiatowego oraz przez prawie rok pełniłam obowiązki dyrektora PiMBP w Olkuszu. 

Jestem współautorką „Monografii Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Olkuszu 1917-2007”, wydanej z okazji 90-lecia olkuskiej Biblioteki. 

I. WPROWADZENIE

Biblioteka publiczna jest jedną z najważniejszych instytucji lokalnego życia społecznego. Jej znaczenie nie ogranicza się już wyłącznie do udostępniania książek. Współczesna biblioteka to miejsce spotkania, edukacji, integracji, rozwijania kompetencji, kontaktu z kulturą
i nowoczesnymi technologiami, a także przestrzeń budowania więzi z miejscem, w którym żyjemy.
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Olkuszu ma szczególną rolę – jest jednocześnie biblioteką miejską i powiatową oraz ważnym centrum kultury i edukacji mieszkańców. Jej działalność obejmuje Bibliotekę Główną oraz sieć siedmiu filii. 
Lata 2026–2029 powinny być dla olkuskiej Biblioteki okresem stabilizacji, modernizacji i nowego otwarcia.
Szczególne znaczenie będzie miał proces związany z rewitalizacją Biblioteki Głównej. Zamknięcie budynku przy ul. F. Nullo 29b jest jednocześnie wyzwaniem organizacyjnym, ale także szansą na stworzenie nowoczesnej, dostępnej i przyjaznej przestrzeni bibliotecznej odpowiadającej potrzebom mieszkańców XXI wieku. 


Dlatego przedstawiony plan opiera się na haśle:
BIBLIOTEKA BLISKO LUDZI – NOWOCZESNA, OTWARTA, LOKALNA


Chcę, aby PiMBP w Olkuszu była miejscem, do którego mieszkańcy przychodzą nie tylko po książkę, ale również po wiedzę, inspirację, kontakt
z drugim człowiekiem i możliwość aktywnego uczestniczenia w życiu swojej społeczności.

II. WIZJA BIBLIOTEKI W 2029 ROKU

W 2029 roku Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Olkuszu powinna być:
•    nowoczesną biblioteką, wykorzystującą technologie cyfrowe i nowe formy dostępu do wiedzy;
•    biblioteką bliską mieszkańcom, reagującą na ich rzeczywiste potrzeby;
•    centrum czytelnictwa i kultury lokalnej;
•    miejscem integracji pokoleń;
•    przestrzenią przyjazną dzieciom, młodzieży, seniorom i osobom ze szczególnymi potrzebami;
•    ważnym partnerem szkół, organizacji społecznych, instytucji kultury i samorządu;
•    biblioteką promującą Olkusz i dziedzictwo Ziemi Olkuskiej;
•    dobrym i nowoczesnym miejscem pracy dla bibliotekarzy;
•     instytucją skutecznie pozyskującą środki zewnętrzne;
•     biblioteką, która zna swoich użytkowników i mierzy efekty swojej działalności.

Chcę rozwijać to, co w olkuskiej Bibliotece jest wartościowe, jednocześnie wprowadzać nowe rozwiązania i konsekwentnie odpowiadać na zmieniające się potrzeby mieszkańców.

III. MISJA

„Czytamy. Poznajemy. Łączymy ludzi.”
Misją PiMBP w Olkuszu będzie zapewnienie mieszkańcom równego i bezpłatnego dostępu do książki, wiedzy, informacji, kultury i nowoczesnych technologii, przy jednoczesnym wzmacnianiu lokalnej tożsamości i aktywności społecznej.
Biblioteka powinna być miejscem otwartym dla każdego – niezależnie od wieku, sytuacji życiowej, sprawności czy poziomu kompetencji cyfrowych.
Chcę budować bibliotekę, która nie czeka wyłącznie na użytkownika, ale aktywnie wychodzi do mieszkańców.

IV. GŁÓWNE PRIORYTETY NA LATA 2026-2029

 Plan działania opieram na ośmiu wzajemnie uzupełniających się priorytetach:
•    Nowa Biblioteka Główna i nowoczesna przestrzeń dla mieszkańców
•    Czytelnictwo i atrakcyjna oferta biblioteczna
•    Biblioteka dla dzieci i młodzieży
•    Biblioteka dla seniorów i integracja międzypokoleniowa
•    Cyfrowa transformacja i nowoczesne usługi
    Olkusz – pamięć, historia i tożsamość lokalna
•    Partnerstwa i aktywność społeczna
•    Silny, kompetentny i współpracujący zespół

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

V. PRIORYTET 1 - NOWA BIBLIOTEKA GŁÓWNA

Rewitalizacja Biblioteki Głównej powinna stać się impulsem do stworzenia nowej jakości usług bibliotecznych.


Najważniejsze działania:
•    aktywny udział Biblioteki w procesie projektowania zrewitalizowanych przestrzeni;
•    stworzenie funkcjonalnych, elastycznych i wielofunkcyjnych przestrzeni;
•    zwiększenie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i osób ze szczególnymi potrzebami;
•    stworzenie atrakcyjnej strefy dla dzieci;
•    stworzenie przestrzeni dla młodzieży;
•    stworzenie nowoczesnej strefy gamingowej z kabiną gamingową;
•    nowe otwarcie Mediateki;
•    stworzenie sali integracji sensorycznej z bezpośrednim wyjściem do ogrodu sensorycznego
•    stworzenie ogólnodostępnej strefy sensoryczno-edukacyjno-relaksacyjnej z ogrodem sensorycznym i strefą wypoczynkową
•    stworzenie wielofunkcyjnej Sali konferencyjno-edukacyjno-wykładowej  - miejsca do spotkań autorskich, debat, warsztatów i wydarzeń; 
•    rozwój przestrzeni do pracy grupowej;
•    wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań technologicznych;
•    poprawa oznakowania i komunikacji wewnątrz budynku.

„Otwarcie na nowo”
Ponowne uruchomienie Biblioteki Głównej powinno być nie tylko administracyjnym zakończeniem remontu, ale ważnym wydarzeniem społecznym.
Planowane jest przygotowanie programu:
„Biblioteka otwiera się na nowo” obejmującego m.in. spotkania z autorami, wystawy, warsztaty, wydarzenia dla dzieci i młodzieży, prezentację nowych usług oraz działania promujące bibliotekę.

 

VI. PRIORYTET 2 - CZYTELNICTWO PRZEDE WSZYSTKIM

Podstawową funkcją biblioteki pozostanie książka i czytelnik.
PiMBP powinna konsekwentnie oferować  atrakcyjną i aktualną ofertę wydawniczą, uwzględniając zarówno klasykę, jak i najnowsze publikacje.


Działania:

•    analiza potrzeb czytelniczych;
•    rozwój zbiorów zgodnie z zainteresowaniami mieszkańców;
•    większe wykorzystanie danych dotyczących wypożyczeń przy planowaniu zakupów;
•    rozwój audiobooków, e-booków i innych cyfrowych form dostępu do treści;
•    promocja nowości wydawniczych;
•    rekomendacje bibliotekarzy;
•    półki tematyczne i ekspozycje;
•    akcje czytelnicze kierowane do konkretnych grup odbiorców.

Istotne będzie także dalsze rozwijanie dostępu do zasobów cyfrowych.

VII. PRIORYTET 3 - DZIECI I MŁODZIEŻ

Chcę, aby dziecko odwiedzające Bibliotekę po raz pierwszy miało poczucie, że jest to jego miejsce.

„Biblioteka od najmłodszych lat” to projekt w ramach którego  zostaną podjęte nowe działania realizowane w różnych strefach Biblioteki:
•    „Bajkonautyka”;
•     „Zmysłoteka Małego Odkrywcy”;

•     „Akademia Młodych Umysłów”.

Biblioteka będzie również rozwijać projekty realizowane do tej pory:
•    zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym;
•    Bajkowe Soboty;
•    zajęcia biblioterapeutyczne;
•    spotkania z autorami książek dziecięcych;
•    warsztaty kreatywne;
•    zajęcia rozwijające kompetencje cyfrowe;
•    nauka poprzez zabawę;
•    programy wakacyjne i feryjne;

•    współpraca z przedszkolami i szkołami.

Program dla młodzieży „Biblioteka 2.0”
Młodzieży należy zaproponować ofertę, która nie będzie wyłącznie „lekcją biblioteczną”.

Zostanie utworzona nowa przestrzeń przeznaczona dla młodzieży. W nowoutworzonej strefie znajdą się książki z serii Young Adult, miejsce
do odpoczynku oraz spotkań. 

Młodzież otrzyma możliwość udziału w nowych projektach: 
•    „Scroll & Create”;
•    „SLOWteen;
•    „Przyszłość w Twoich Rękach”
Będą również kontynuowane zajęcia oraz warsztaty:
•    Młodzieżowy Dyskusyjny Klub Książki;
•    warsztaty medialne;
•    warsztaty kreatywnego pisania;
•    spotkania dotyczące edukacji i wyboru drogi zawodowej;
•    zajęcia z kompetencji cyfrowych i AI;
•    gry planszowe i wydarzenia gamingowe;
•    konkursy literackie i artystyczne;

•    wolontariat młodzieżowy.

Biblioteka może być dla młodego człowieka miejscem, w którym nie tylko zdobywa wiedzę, ale także odkrywa własne zainteresowania i rozwija talenty.

VIII. PRIORYTET 4 - SENIORZY I INTEGRACJA POKOLEŃ

Jednym z kierunków rozwoju Biblioteki powinno być przeciwdziałanie samotności i wykluczeniu społecznemu.

Dla dorosłych czytelników zostaną uruchomione nowe projekty: 
•    „Aktywni Cyfrowo”;
•    „Czuję, więc jestem”;

•    „Nowoczesna Przestrzeń Rozwoju”.

Będą również kontynuowane działania, które cieszyły się do tej pory zainteresowaniem naszych czytelników:
•    Spotkania autorskie;
•    Dyskusyjny Klub Książki
•    Kluby zainteresować
•    Klub gier planszowych

•    Warsztaty tematyczne

Szczególną uwagą zostaną objęci seniorzy. Będą mogli wziąć udział w nowych działaniach:
•    „Wirtualna Przystań”;
•     „Spacer przez Zmysły”;

•     „Złota Era Wiedzy

Zakładam również rozwój:
•    warsztatów cyfrowych;
•    pomocy w korzystaniu z e-usług;
•    spotkań literackich;
•    klubów zainteresowań;
•    spotkań historycznych;
•    zajęć z pamięci i treningu umysłu;
•    spotkań międzypokoleniowych.

Szczególnie wartościowym kierunkiem będą projekty łączące seniorów z młodzieżą.
„Międzypokoleniowa Przystań”
Młodzież może pomagać seniorom w obsłudze smartfonów, internetu i nowych technologii, natomiast seniorzy mogą przekazywać młodszym pokoleniom wspomnienia, historie rodzinne i wiedzę o dawnym Olkuszu.

IX. PRIORYTET 5 - BIBLIOTEKA CYFROWA

Biblioteka przyszłości musi łączyć tradycyjną książkę z technologią.

Planowane działania:
•    rozwój cyfrowych usług bibliotecznych;
•    rozwój strony internetowej i komunikacji elektronicznej;
•    rozwój aktywności w mediach społecznościowych;
•    przygotowanie krótkich materiałów video;
•    edukacja medialna;
•    warsztaty bezpiecznego korzystania z Internetu;
•    zajęcia dotyczące sztucznej inteligencji;
•    rozwój kompetencji cyfrowych mieszkańców;
•    promocja dostępnych baz i zasobów elektronicznych;

•    digitalizacja wybranych materiałów regionalnych.

„Biblioteka bez barier cyfrowych”
Celem będzie zapewnienie mieszkańcom możliwości korzystania z technologii niezależnie od wieku i poziomu kompetencji.

X. PRIORYTET 6 - OLKUSZ: NASZA HISTORIA, NASZA TOŻSAMOŚĆ

Olkuska Biblioteka powinna być jednym z najważniejszych miejsc przechowywania i popularyzowania pamięci o mieście i regionie.
Biblioteka prowadzi już działalność regionalną i gromadzi materiały dotyczące lokalnego dziedzictwa. 

Chcę nadać temu kierunkowi jeszcze większą rangę.

Program „Olkusz – pamiętamy” obejmie:
•    digitalizację materiałów regionalnych;
•    gromadzenie wspomnień mieszkańców;
•    rozwój zbiorów regionalnych;
•    wystawy dotyczące historii Olkusza;
•    spotkania z mieszkańcami;
•    współpracę ze szkołami;
•    współpracę z regionalistami i organizacjami społecznymi;
•    prezentowanie dawnych fotografii;
•    promocję lokalnych twórców.

XI. PRIORYTET 7 - BIBLIOTEKA JAKO CENTRUM PARTNERSTW

Biblioteka nie powinna działać samotnie.

W latach 2026–2029 będę rozwijać współpracę z:
•    Urzędem Miasta i Gminy Olkusz;
•    Starostwem Powiatowym;
•    szkołami i przedszkolami;
•    instytucjami kultury;
•    organizacjami pozarządowymi;
•    klubami seniora;
•    uniwersytetami trzeciego wieku;
•    lokalnymi przedsiębiorcami;
•    twórcami i artystami;
•    mediami lokalnymi;
•    bibliotekami powiatu olkuskiego;

•    instytucjami i partnerami regionalnymi.

PiMBP pełni również funkcję biblioteki powiatowej, dlatego szczególnie ważne będzie wzmacnianie współpracy i wymiany doświadczeń
z bibliotekami działającymi na terenie powiatu. 
Chcę, aby Biblioteka była koordynatorem i inicjatorem wspólnych przedsięwzięć, a nie tylko ich uczestnikiem.

XII. PRIORYTET 8 - PRACOWNICY SĄ NAJWIĘKSZYM KAPITAŁEM BIBLIOTEKI

Nowoczesna instytucja potrzebuje kompetentnych i zaangażowanych pracowników.

Dlatego jednym z moich priorytetów będzie rozwój zespołu.

Zakładam:
•    systematyczne szkolenia;
•    rozwój kompetencji cyfrowych;
•    szkolenia z obsługi użytkownika;
•    szkolenia z pozyskiwania funduszy;
•    rozwój kompetencji animatora kultury;
•    wymianę doświadczeń między pracownikami;
•    wspólne planowanie działań;
•    jasny podział odpowiedzialności;
•    docenianie inicjatywy pracowników;
•    regularne spotkania zespołu;

•    tworzenie warunków do zgłaszania własnych pomysłów.

Chcę budować kulturę organizacyjną opartą na szacunku, odpowiedzialności, współpracy i wzajemnym zaufaniu.

XIII. FILIE BIBLIOTECZNE - BLISKO MIESZKAŃCÓW

Filie są niezwykle ważną częścią systemu bibliotecznego.

Każda filia powinna być rozpoznawalnym miejscem w swojej lokalnej społeczności.

Dlatego planuję:
•    analizę potrzeb mieszkańców poszczególnych obszarów;
•    dostosowywanie oferty do lokalnej specyfiki;
•    współpracę filii ze szkołami i organizacjami;
•    wydarzenia lokalne;
•    kluby książki;
•    zajęcia dla dzieci;
•    działania dla seniorów;
•    promocję lokalnych twórców;
•    większą wymianę doświadczeń między filiami.

XIV. NOWOCZESNA PROMOCJA BIBLIOTEKI

Dobra oferta nie wystarczy, jeśli mieszkańcy o niej nie wiedzą.

Dlatego chcę stworzyć spójny system komunikacji:
•    czytelna strona internetowa;
•    regularna komunikacja w mediach społecznościowych;
•    kalendarz wydarzeń;
•    newsletter;
•    materiały video;
•    współpraca z lokalnymi mediami;
•    promocja wydarzeń w przestrzeni miejskiej;
•    kampanie promujące czytelnictwo;

•    pokazywanie „biblioteki od kuchni”.

Biblioteka powinna mówić językiem zrozumiałym i przyjaznym, zachowując jednocześnie profesjonalny charakter instytucji publicznej.

XV. POZYSKIWANIE ŚRODKÓW ZEWNĘTRZNYCH

Rozwój Biblioteki wymaga stabilnego finansowania, ale środki organizatora powinny być uzupełniane finansowaniem zewnętrznym.

Dlatego planuję systematyczne monitorowanie programów:
•    Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
•    Biblioteki Narodowej;
•    Narodowego Centrum Kultury;
•    programów regionalnych;
•    grantów fundacji;
•    programów edukacyjnych;
•    programów dla seniorów;

•    programów dotyczących dostępności i cyfryzacji.

Cel: co najmniej kilka aktywnych wniosków projektowych rocznie, przy czym ich liczba będzie uzależniona od dostępności programów i możliwości organizacyjnych Biblioteki.

XVI. BIBLIOTEKA DOSTĘPNA DLA KAŻDEGO

Chcę rozwijać bibliotekę zgodnie z zasadą: „Każdy mieszkaniec ma prawo czuć się w Bibliotece u siebie.”

Szczególnej uwagi wymagają:
•    osoby z niepełnosprawnościami;
•    seniorzy;
•    osoby mające trudności w korzystaniu z technologii;
•    dzieci ze szczególnymi potrzebami;

•    osoby wykluczone społecznie.

Działania obejmą zarówno dostępność architektoniczną, jak i cyfrową, informacyjną oraz komunikacyjną.

XVII. HARMONOGRAM REALIZACJI 2026-2029

Rok 2026 – STABILIZACJA I PRZYGOTOWANIE DO ZMIANY
Priorytetem będzie:
•    zapewnienie ciągłości działalności Biblioteki podczas rewitalizacji;
•    wzmocnienie działalności filii;
•    przygotowanie modelu funkcjonowania nowej siedziby;

•    rozwój współpracy z partnerami.

Rok 2027 – 2028 – NOWE OTWARCIE
Priorytetem będzie:
•    pełne wykorzystanie zrewitalizowanej siedziby;
•    uruchomienie nowych stref funkcjonalnych;
•    szeroka kampania promująca Bibliotekę;
•    rozwój wydarzeń i projektów;
•    zwiększenie liczby nowych użytkowników;

•    rozwój oferty cyfrowej.

Rok 2028 – ROZWÓJ I PARTNERSTWO
Priorytetem będzie:
•    rozwój projektów ponadlokalnych;
•    zwiększenie liczby partnerów;
•    rozwój współpracy powiatowej;
•    dalsza digitalizacja;
•    rozwój wolontariatu;
•    realizacja projektów finansowanych ze środków zewnętrznych;
•    rozwój oferty edukacyjnej.


Rok 2029 – EWALUACJA I NOWA PERSPEKTYWA

Rok 2029 będzie czasem podsumowania realizacji koncepcji.
Przeprowadzona zostanie analiza:
•    liczby użytkowników;
•    liczby aktywnych czytelników;
•    liczby wypożyczeń;
•    uczestnictwa w wydarzeniach;
•    wykorzystania usług cyfrowych;
•    pozyskanych środków zewnętrznych;
•    poziomu satysfakcji mieszkańców;
•    efektywności organizacyjnej;
•    rozwoju kadry.
Na podstawie wyników przygotowana zostanie kolejna perspektywa rozwoju Biblioteki.


2026 – „SŁUCHAMY I PRZYGOTOWUJEMY”

Najważniejsze działania:
•    aktywny udział Biblioteki w procesie projektowania – współpraca z wykonawcą projektu;
•    analiza potrzeb mieszkańców;
•    konsultacje z pracownikami;
•    analiza funkcjonowania filii;
•    przygotowanie Biblioteki do ponownego otwarcia po rewitalizacji;
•    przygotowanie programu „Biblioteka otwiera się na nowo”;
•    rozwój komunikacji internetowej;


2027 – „OTWIERAMY NOWĄ BIBLIOTEKĘ”

Priorytety:
•    uruchomienie/rozwój nowych przestrzeni;
•    szeroka kampania promocyjna;
•    zwiększenie liczby wydarzeń;
•    rozwój oferty dla dzieci i młodzieży;
•    uruchomienie strefy gamingowej
•    rozpoczęcie programów senioralnych i międzypokoleniowych;
•    rozwój usług cyfrowych.


2028 – „ROZWIJAMY”

Priorytety:
•    rozwój partnerstw;
•    rozwój działań regionalnych;
•    digitalizacja zbiorów;
•    rozwój działań multimedialnych;
•    programy młodzieżowe;
•    projekty międzypokoleniowe;
•    rozwój oferty filii.


2029 – „BIBLIOTEKA DLA PRZYSZŁOŚCI”

Priorytety:
•    kompleksowa ewaluacja planu;
•    analiza osiągniętych rezultatów;
•    badanie satysfakcji użytkowników;
•    podsumowanie działalności 2026–2029;
•    przygotowanie kolejnej strategii rozwoju;
•    wskazanie nowych kierunków działania na lata 2030+.

XVIII. MIERNIKI SUKCESU

Biblioteka powinna nie tylko realizować wydarzenia, ale również wiedzieć, jakie przynoszą one efekty.

Dlatego analizowane będą m.in.:
•    liczba aktywnych czytelników;
•    liczba odwiedzin;
•    liczba wypożyczeń;
•    wykorzystanie zasobów cyfrowych;
•    frekwencja na wydarzeniach;
•    liczba nowych użytkowników;
•    udział dzieci i młodzieży w ofercie;
•    udział seniorów;
•    liczba partnerów;
•    liczba zrealizowanych projektów;
•    wartość pozyskanych środków zewnętrznych;
•    aktywność w internecie;
•    poziom satysfakcji użytkowników;
•    opinie mieszkańców.


Co najmniej raz w roku przedstawiane będzie publiczne podsumowanie działalności Biblioteki.

XIX. ZASADY ZARZĄDZANIA BIBLIOTEKĄ

Jako dyrektor będę kierować Biblioteką w oparciu o pięć zasad:

1. ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Za finanse, ludzi, majątek i jakość usług publicznych.

2. WSPÓŁPRACA

Z pracownikami, organizatorem, samorządem, partnerami i mieszkańcami.

3. OTWARTOŚĆ

Na nowe pomysły, technologie i potrzeby użytkowników.

4. PROFESJONALIZM

W zarządzaniu, organizacji pracy i działalności merytorycznej.

5. SZACUNEK
Dla użytkownika, pracownika, partnera i lokalnej tradycji.

XX. PODSUMOWANIE

Lata 2026–2029 mogą być dla Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Olkuszu czasem szczególnym.

Rewitalizacja Biblioteki Głównej stwarza możliwość rozpoczęcia nowego etapu. Nie chodzi jednak wyłącznie o nowy budynek, wyposażenie czy technologie.

Najważniejsza pozostaje relacja człowieka z biblioteką. Chcę, aby mieszkaniec Olkusza mógł powiedzieć:  „To jest moja Biblioteka.”

Moim celem będzie stworzenie instytucji, która łączy tradycję z nowoczesnością, książkę z technologią, historię z przyszłością, a przede wszystkim – ludzi z ludźmi.

Chcę rozwijać Bibliotekę jako nowoczesne centrum wiedzy, kultury, edukacji i życia społecznego Olkusza, pozostając wierną jej podstawowej misji: zapewnianiu mieszkańcom powszechnego dostępu do książki, informacji, wiedzy i kultury.

Moja wizja na lata 2026–2029:
„BIBLIOTEKA BLISKO LUDZI. NOWOCZESNA W FORMIE. LOKALNA W SERCU. OTWARTA NA PRZYSZŁOŚĆ.”

Pliki do pobrania